سرویس اجتماعی:
دانسته های علمی در مورد میهمان ناخوانده کرونا

"خبر نورآباد"  سرویس اجتماعی:مدت زیادی از سرکشی این مهمان ناخوانده از ووهان چین و پس از آن در سایر نقاط جهان نمی گذرد.

این مهمان از آن زمان بسیاری را به خود مبتلا و متاسفانه نفس هزاران میزبان را در سینه حبس کرده. اما مانند تمام تجربیات قبلی، این مهمان نیز چون دیگران بار سفر را خواهد بست. اما چگونه؟

دانشمندان دو فرضیه را برای پایان این اپیدمی مطرح می کنند:

1- زمانی که تعداد کافی از افراد نسبت به این بیماری ایمنی پیدا کنند (از راه واکسن، یا ایمنی بعد از عفونت) تعداد بیماران مبتلا کاهش پیدا خواهد کرد.

2- ویروس آنقدر در جامعه از فردی به فرد دیگر منتقل شود تا تبدیل به یک عفونت شایع تنفسی می گردد.

احتمال عفونت:

از نظر دانشمندان احتمال اینکه شیوع این بیماری تنها به نقاط خاصی از دنیا محدود شود، کم است.

اپیدمیولوژیست دانشگاه میشیگان، Aubree Gordon، می گوید: ما هنوز شانس این را داریم که شیوع این بیماری را مهار کنیم اما این شانس هر روز کمتر از روز قبل می شود.

تا کنون دو شاخصه از شاخصه های که مرکز کنترل و پیشگیری بیماری ها (CDC) برای یک پاندمی مطرح می کند، برای این بیماری مطرح شده است.

1- این ویروس می تواند افراد را آلوده کند و بیماری زایی کند.

2- این بیماری به راحتی از فردی به فرد دیگری منتقل می شود.

و هرچقدر تعداد کشور هایی که درگیر این بیماری می شوند بیشتر شود، این بیماری به شاخص سوم خود یعنی شیوع جهانی ویروس نزدیکتر می گردد.

این ویروس از چین آغاز شد و تاکنون 95 درصد مبتلایان کل جهان در چین شناسایی شدند، اما شیوع ناگهانی آن در کشور های دیگری مانند ایران، کره جنوبی، سنگاپور، ایتالیا، تایوان، تایلند و ژاپن باعث تقویت شاخص سوم شده است.

در تاریخ 26 فوریه CDC اولین مورد انتقال از راه جامعه را در کالیفرنیا شمالی مطرح کرد: بیماری که هیچ ارتباطی با مناطق با شیوع بالای ویروس نداشته است.

شیوه پذیرایی از مهمان ناخوانده خود

بهترین راه کنترل ویروس و یا کمتر کردن شیب شیوع آن قرنطینه و محدود کردن رفت و آمد هاست. اما مهار شیوع این ویروس کار بسیار مشکلی است که دانشمندان چندین علت را برای آن بیان می کنند:

1- این ویروس به راحتی بین افراد منتقل می شود.

2- در بعضی موارد ویروس بیماری بسیار خفیفی ایجاد می کند که قابل تشخیص نیست.

3- دوره نهفتگی این ویروس بسیار طولانی می باشد.

تمام تلاش ها و پیشگیری های بهداشتی بر اساس اطلاعات کنونی ما درباره این مهمان ناخوانده و نا آشناست. و ازآنجا که این مبهم یک عامل نو ظهور می باشد، هنوز سوالات زیادی درباره آن بی جواب مانده . به عنوان مثال بر طبق شواهدی که تاکنون در دست داریم مدت زمان کافی برای قرنطینه 14 روز است، اما شواهد جدید نشان داده امکان طولانی تر بودن دوره نهفتگی بیماری نیز وجود دارد. به عنوان مثال در منطقه Hubei چین (منطقه ای که اولین مورد انسانی کرونا گزارش شد)، مردی 70 ساله تا 27 روز بعد از ابتلا علایمی نشان نداده است.

همچنین شایع ترین راه انتقال این ویروس از طریق قطرات درشت تنفسی و یا ارتباط با فرد بیمار است اما این پرسش که ویروس می تواند قبل از شروع علایم از فردی به فرد دیگر منتقل شود هم جزء معماهای حل نشده است.

البته این احتمال هم وجود دارد، قبل از اینکه ما به وجود بیماری پی ببریم، بیماری قابلیت انقال داشته باشد.

دکتر Amesh Adalija متخصص بیماری های عفونی و محقق ارشد دانشگاه جان هاپکینز می گوید: از نظر من این بیماری هم اکنون یک پاندمی(همه گیری جهانی) است. همچنین می افزاید: من اعتقاد دارم اکنون احتمال دارد کیس های نا شناخته ای در آمریکا و دیگر نقاط وجود داشته باشد. مخصوصاً اینکه بسیاری از بیماران علایم خفیفی نشان می دهند که قابل افتراق از یک سرماخوردگی ساده نیست.

مهار شدن طبیعی:

به زبان ساده یک پاندمی زمانی به پایان می رسد که ویروس تعداد کافی فرد مستعد برای میزبانی خود نداشته باشد.

در سال 1918 در پاندمی آنفولانزا در اسپانیا نزدیک به 500 میلیون نفر در جنگ جهانی اول مبتلا شدند. در این میان بیشترین تعداد سربازانی بودندکه در یک محیط کوچک کنار هم زندگی می کردند. زمانی که جنگ تمام شد به دلیل ارتباط کمتر افراد با یکدیگر، سرعت شیوع بیماری کند شد. اما نکته جالب توقف بیماری در نقاطی از دنیا بود. مکان هایی که در آن افراد بعد از عفونت دارای ایمنی بودند و دیگر تعداد کافی از افراد متسعد برای پخش شدن بیماری وجود نداشت.

Joshua Epstein استاد اپیدمیولوژی در دانشگاه نیویورک می گوید: در هر پاندمی در ابتلا ویروس یک نفر را آلوده می کند. این فرد این ویروس را به دو نفر دیگر ( به عنوان مثال) منتقل می کند و هر کدام از این افراد دو نفر دیگر را آلوده می کنند و این زنجیره ادامه پیدا می کند، اما بعد از مدتی تعداد افراد مستعد کم می شود و بدین صورت زنجیره انتقال این ویروس قطع می شود.

دمای محیط دیگر عاملی است که احتمالاً بتواند بر سیر انتقال این ویروس اثر بگذارد.

یکی از فرضیاتی که مطرح شده این است که با گرم شدن هوا میزان ابتلا به این بیماری کاهش پیدا می کند و پیک دوباره ای را در پاییز و زمستان خواهیم داشت. اما از نظر دانشمندانی مثل Nancy Messonnier مدیر بخش بیماری های تنفسی و ایمنی CDC این فرضیه هنوز خام است. همچنین دانشمندان دیگری مانند Gordon می گوید: هنوز نمی توان اثر دمای هوا و فصول را بر روی میزان انتقال این ویروس پیش بینی کرد. زیرا ویروس هایی مانند آنفلولانزا با بیماریِ مشابهی را در مناطق معتدل و گرم ایجاد می کنند.

جهش های ویروسی دیگر راه مهار طبیعی این مهمان است. مشابه اتفاقی که در سال 2002 برای بیماری SARS رخ داد. جهش های اتفاق افتاده در ویروس می تواند به سمتی پیش بروند که میزان انتقال و بیماری زایی ویروس برای انسان را کمتر کنند.

واکسن:

در میان گیر و دار انتشار ویروس محققین تنها به بررسی مسیر های طبیعی محدود نشده اند. با توجه به اینکه احتمال می رود این ویروس تا مدت طولانی بماند و شیوع پیدا کند، ایده طراحی واکسن منطقی به نظر میرسد.

برای طراحی واکسن بهترین راه شناخت پروتین هایی است که با کمک آنها ویروس به سلول های انسانی متصل و وارد آنها می شود. اما مشکل طراحی واکسن مدت فاصله زمانی طولانی است تا از طراحی واکسن به آزمایشات حیوانی و آزمایشات ایمنی برای انسان ها برسیم. اما در حال حاضر محققان امیدوار هستند که در 12 تا 24 ماه آینده بتوانند واکسن را طراحی و بعد از گذراندن مراحل ایمن سازی برای انسان، به جامعه عرضه کنند. این زمان در مقایسه با زمان 10 ساله که گاهی برای طراحی واکسن لازم است، موفقیت بزرگی محسوب می شود.

مهمانی با عمر طولانی :

دانشمندان بر این عقیده هستند که بریدن پای این مهمان حریص از خانه ی میزبان کار دشواری است. برای ریشه کن کردن این ویروس ابتدا باید راهکار هایی برای شکستن زنجیره انتقال و برای تشخیص موارد احتمالی که ممکن است ناقل باشند ارائه شود.

حتی اگر ما بتوانیم این ویروس را در انسان ریشه کن کنیم، ویروس می تواند در بدن دیگر میزبان های خود زندگی کند و دوباره به چرخه انسانی وارد شود.

این احتمال نیز وجود دارد که اگر این بیماری کنترل شود، به یک بیماری فصلی مانند سرماخوردگی بدل خواهد شد. در این حالت بیماری در تعداد کمتری از افراد دیده می شود زیرا تعداد بیشتری از افراد نسبت به این بیماری ایمن شده اند. اما در عین حال هنوز در میزان احتمال ابتلا دوباره و ایمنی نسبت به بیماری هم سوالات بی جوابی وجود دارد.

همچنین این احتمال وجود دارد جهش های که در ویروس رخ می دهد، قدرت انتقال و بیماری زایی ویروس را قوی تر کند.

در نهایت شاید نتوان تمامی مردم را از مسافرت و ارتباط با مناطق آلوده منع کرد ولی می توان با رعایت نکات بهداشتی گامی در جهت کاهش شیوع برداشت. و این مهمان ناخوانده یا بهتر است بگویم این اشغال گر متجاوز را کمر بشکنیم و به عقب برانیم.

ترجمه و برداشت: دکتر نازنین عالم زاده