کد خبر: ۳۵۶۲
تاریخ انتشار: ۰۲ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۸:۱۰
سرویس اجتماعی
بنابراین باید به این مساله توجه داشته باشیم که منابع آب طی شرایط بارشی مناسب در سال­های آتی بیشتر نخواهد شد و پس از رفع شرایط خشکسالی منابع آبی شهرستان ممسنی به شرایط اولیه قبل از خشکسالی طی شده بازنخواهد گشت.
"خبر نورآباد"  سرویس اجتماعی:اصغرپارسایی:باور عمومی در طی سال­های متمادی بر این بوده که آب به عنوان یک منبع طبیعی غیر محدود است زیرا هر ساله در جریان گردش فصول تجدید می شد. اما متاسفانه طبق پژوهش­های جدید محققان آب در سراسر جهان به طور فزاینده­ای در حال کمیاب شدن است بطوری­که نه تنها در مناطق خشک و مستعد خشکسالی، بلکه همچنین در مناطقی که میزان ریزش بارش نسبتا فراوان است کمیت آب در حال کاهش است. همچنین بسیاری از مطالعات ( زرفشانی و همکاران، 2007؛  فروزانی و کرمی، 2010؛ کشاورز و همکاران، 2010؛ حیاتی و همکاران، 2010؛ فروزانی و همکاران،2013؛ یزدان­پناه و همکاران، 2013، کشاورز و کرمی، 2014؛ یزدان­پناه و همکاران، 2014؛ عالم، 2015؛ یزدان پناه و همکاران، 2015) مسئله خشکسالی و بحران آب را از دید یک دوره چند ساله بررسی نموده­اند و به تبع آن راهکارهای مدیریتی ارائه شده فقط برای همان دوره خشکسالی و کمبود آب بوده است چرا که تصور بر این بوده که پس از یک دوره خشکسالی دوباره شرایط ظرفیت آبی به همان ظرفیت قبل از خشکسالی برخواهد گشت. اما واقعیت اینست که مقدار آب تجدید شونده­ای که سطح کره زمین هم اکنون و بطور سالانه دریافت می­نماید؛ معادل همان آبی است که شاید هزاران سال پیش و از بدو بروز تمدن­های بشری دریافت ­نموده است. از این رو آب های تجدیدپذیر نه تنها درمناطق خشک وکم آب، بلکه درمناطقی که ریزش باران فراوان است، روبه کاهش می­باشد.
در همین راستا به دلیل خشکسالی مستمر 8 سال گذشته در ایران تقریبا میانگین بارندگی استان فارس از حدود 330 میلی متر به حدود 300 میلی متر رسیده است. بطوریکه کاهش 30 درصدی بارندگی در 46 سال گذشته نسبت به پارسال در روز مشابه حدود 15 درصد کاهش بارندگی گزارش شده است که از این منظر استان فارس در وضعیت خوبی قرار ندارد. استان فارس همچنین در یک سال آبی طبیعی به طور معمول 9 میلیارد متر مکعب مصرف آب دارد که از این میزان حدود 92 درصد آن دربخش کشاورزی، 2 درصد در بخش صنعت و 6 درصد در بخش آشامیدنی است. از طرفی از حدود 103 محدوده مطالعاتی استان فارس که در دست بررسی می­باشد تمام آنها دچار بیلان منفی هستند و برآورد می­شود حدود 650 میلیون متر مکعب در سفره­های زیرزمینی استان فارس کسری مخزن داشته باشیم. متاسفانه حدود 40 درصد دستگاه­های حفاری کشور در استان فارس مشغول به کار هستند به طوریکه از حدود 600 هزار کف شکنی کشور در سال 91 بیش از یک چهارم به فارس تعلق داشته است. همچنین 430000 حلقه چاه غیر مجاز در کشور وجود دارد که در استان فارس از 80000 حلقه چاه 20000 حلقه چاه آن غیر مجاز می­باشد. در همین راستا شهرستان ممسنی دارای پنج آبخوان به نام­های نورآباد، جونگان، فهلیان، رستم 1 و رستم 2 می­باشد که به ترتیب از اولین دوره آماربرداری تاکنون 13/ 14، 98/16، 43/3، 95/4، 64/14 متر افت سطح آب داشته­اند. با توجه به وضعیت موجود حفاظت از آب در تضمین آینده­ای پایدار برای خانواده­های روستایی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشکی مانند استان فارس مهم است. در همین راستا با توجه به افزایش کمبود آب، امنیت غذایی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه بسیار بحث برانگیز شده است.  بطوریکه تعدادی از سناریوهای وحشت آفرین افزایش استفاده از منابع آب و عدم امنیت غذایی را با جنگ مرتبط ساخته­اند. چرا که نگرانی درحال رشدی مربوط به کمبود آب و تاثیر آن بر امنیت غذایی در سراسر جهان وجود دارد. بطوریکه این مسئله موجب کاهش بهره­وری و کیفیت محصول، افزایش هزینه­های تولید، و کاهش درآمد مزرعه می­شود. از این رو معیشت وابسته به کشاورزی کشاورزان تحت تاثیر بسیار بدی قرار گرفته است.
بنابراین باید به این مساله توجه داشته باشیم که منابع آب طی شرایط بارشی مناسب در سال­های آتی بیشتر نخواهد شد و پس از رفع شرایط خشکسالی منابع آبی شهرستان ممسنی به شرایط اولیه قبل از خشکسالی طی شده بازنخواهد گشت. بنابراین راهبردهای مقابله­ای و سازگاری جهت مدیریت آب کشاورزی تحت شرایط کمبود آب باید بر اهداف خاص با توجه به علل کمبود آب تمرکز کند به­گونه­ای که این راهبردها باید براساس این فرض باشد که آب فراوان نخواهد شد.
صادق رحمانی کارشناس ارشد ترویج و توسعه کشاورزی
مطالب مرتبط
نسخه چاپی
ارسال به دوستان
نظرشما
نام:
ایمیل:
با وارد کردن ایمیل، انتشار یا عدم انتشار این نظر به صورت خودکار اطلاع داده خواهد شد.
* نظر: