کد خبر: ۱۰۲۶
تاریخ انتشار: ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۱۷:۵۴
علی احمدی، معلم بازنشسته:
کنفوسیوس می‌گوید: «کشوری که روی آموزش و پرورش خود سرمایه گذاری می‌کند هیچ گاه ورشکسته نمی‌شود.»

" خبر نورآباد "- سرویس فرهنگی: هفته و روز معلم را به تمامی معلمان و دست اندرکاران آموزش و پرورش تبریک عرض نموده، سلامتی و موفقیت روزافزون آنها را در کلیه امور زندگی به ویژه امر مهم تعلیم و تربیت از پروردگار منان آرزومندم.

کنفوسیوس می‌گوید: «کشوری که روی آموزش و پرورش خود سرمایه گذاری می‌کند هیچ گاه ورشکسته نمی‌شود.» همواره این پرسش اساسی مطرح است که چرا قدیمی‌ترین و بزرگترین نهاد مدرن یعنی آموزش و پرورش در ایران تاکنون نتوانسته رضایت کامل کسی را جلب کند؟ (معلمان، دانش آموزان، اولیاء حتی بسیاری از دولت مردان) پژوهشگران و صاحب نظران امر تعلیم وتربیت مسائل گوناگونی را در این رابطه مطرح کردند:

الف: غالباً مسائل اقتصادی را عمده دانسته و محور اصلی مدرسه و درس و بحث را معلمان و دانش آموزان ذکر کرده که پیوسته در تنگناهای شدید معیشتی، بی عدالتی، تبعیض و عدم توجه به شأن و منزلت معلم، این اوضاع و احوال پیش رفته است. در طول تاریخ این نهاد از دیدگاه غالب دست اندرکاران و برنامه ریزان آموزش و پرورش به عنوان دستگاهی صرفاً مصرف کننده شناخته شده که تعداد زیاد معلمان و دانش آموزان را در بودجه های سالانه سربار، قلمداد کرده و همیشه از تأمین اعتبار در این رابطه نالیده و رنج برده اند.

اینگونه دست اندرکاران آموزش و پرورش به هوش باشند که انسان مبتکر، آموزش دیده، مولّد و ماهر محصول مدرسه، محور توسعه است. بنابراین معلم و مدرسه مصرف کننده نبوده بلکه مولدند. به قول شولتز برنده جایزه نوبل : "کلید توسعه در دست انسان آموزش دیده است نه منابع مادی و فیزیکی". یا به قول اسمیت پدر علم اقتصاد: "مهارت نیروی کار مهمترین عامل توسعه است و سرمایه‌های مادی و طبیعی عامل تبعی اند نه عامل اصلی". براستی وقتی معلم بین 10 تا 12 روز حقوقش تمام می‌شود و از این به بعد در باتلاقی از مشکلات معیشتی گرفتار است، به طور طبیعی همه ی اهل محل و حتی بقال و عطار سر کوچه و اعضاء خانواده واقف بوده روزگار درس و بحث نیز معلوم است که چگونه می گذرد!.

برای دست اندرکاران امر مهم تعلیم و تربیت همواره این سوال اساسی مطرح بوده که چرا در این سرزمین کهن و دارای فرهنگ وتمدن، با آنکه معلمان درس شور وشوق ، راستی و درستی، میهن دوستی و ... را به فرزندان این آب و خاک می‌آموزند، آنچه شایسته و ارزش کارشان بوده را هرگز به دست نیاورده و حتی از سایر مشاغل دولتی که ارزش کار آنها قابل قیاس با کار ارزشمند معلمی نبوده سهم کمتری دارند.

چنین برداشت می شود که معلمان در کشور ما نسبت به مسئولین و دست اندرکاران آموزش و پروش خوشبین نیستند (همچنین دانش آموزان). علت اصلی آن بوده که تمامی برنامه‌ها و طرح‌ها از بالا به پایین دیکته شده و معلمان در آن هیچگونه نقشی نداشته و صرفاً مجری آنها بوده اند. دیگر دورانی نیست که درس و بحث و ادبیات محدود به تبلیغ، تلقین و دفاع خشک و بی روح شودکه هیچگونه ارتباطی با زندگی و ملزومات آن نداشته و قادر به حل مشکلات پیرامون دانش آموزان نمی‌باشد. واقعاً سزاوار نیست که دانش آموز، صرفاً مطیع و تسلیم آنچه پیرامون اوست بارآورده شود. شایسته است مطالب دیگری بدانند، بیاموزند و بپرسند.

آیا نباید بدانند و بپرسند چرا امروزه بسیاری از مردم دنیا از جمله معلمان آنها در تنگناهای سخت معیشتی و منزلتی بسر می برند؟

آیا نباید بپرسند علت و عوامل این همه دشواری و راه حل رهایی از این وضعیت چیست؟

آیا نباید بدانند و بپرسند چرا به معلمان آنها بی توجهی شده تا فارغ از این همه مشکلات اقتصادی به مطالعه بیشتر پرداخته و از تحولات اجتماعی و فرهنگی دنیای کنونی دانش آموزان خود را آگاه ساخته و آینده خوبی را برای خود و توسعه کشورشان رقم بزنند.

ب: گروهی تضاد میان سنت و مدرنیته را مانع اصلی مشکلات تعلیم و تربیت دانسته و براین باورند که سنت رو به ضعف نهاده و آن اقتدار مدرن هم جایگزین نشده و خلاء دوران گذار را مانع و پر خطر برشمرده اند. اساس و بنیان تعلیم وتربیت برمبنای خرد و عقلانیت، از ابتکارات فیلسوفانی چون سقراط، افلاطون و ارسطو از یونان بوده که آموزش و پرورش مبتنی بر عقلانیت و تخصصی را پایه گذاری کرده اند. بسیاری از دست‌اندرکاران تعلیم و تربیت اسلامی از جمله فارابی، ابوعلی سینا و خواجه نصیرالدین طوسی خود را از شاگردان ارسطو دانسته و به آن افتخار کرده اند.

نهاد معتبر جهانی یونسکو هدف آموزش و پرورش جدید را، تربیت شهروندان آشنا به حقوق و وظایف شهروندی خود، عضویت در نهادهای اجتماعی و رفتارهای دموکراتیک، توانمندسازی دانش آموز به لحاظ نظری و عملی پیرامون خود و دارای تفکر انتقادی دانسته است. بالاخره امروزه آموزش مبتنی بر سکوت، انفعال و انقیاد جای خود را به آموزش مبتنی بر نقد و مشارکت داده تا دانش‌آموختگان بتوانند مشکلات زندگی خود و کشورشان را حل نمایند.

ج: عده ای هم مسائل ایدئولوژیک و تنگ نظرانه را که بر تعلیم و تربیت سایه افکنده مغایر رشد و تکامل این نهاد دانسته اند. و...

بی تردید مشکلات یاد شده و سایر مشکلات ریز و درشت دیگر بیش از سه دهه است بر سیستم آموزش و پرورش تسلط یافته و این نظام را وادار کرده که در مقاطع مختلف بصورت سعی و خطا دست به اقداماتی بزندکه نتیجه مطلوبی در بر نداشته و نگرانی و مشکلات معلمان، دانش آموزان و مردم در این راستا نیز مرتفع نگردیده است. چنانچه به فکر فردایی بهتر برای نهاد آموزش و پرورش و گردانندگان اصلی آن از جمله معلمان و دانش آموزان بوده تا این همه نابسامانی از چهره آن زدوده شود، مردم و دولت باید اصلاح ساختاری و کارکردهای به روز آن را با روشی علمی، گسترده و پایدار دنبال کرده، ضرورتی که تا کنون به درستی به آن توجه نشده است. بسیاری از کشورهای جهان با چنین مشکلاتی روبرو بوده، اما بسیاری از آنها با تلاش و احساس مسئولیت توانسته اند نظام تربیتی خود را از این گونه مشکلات رهانیده و به اهداف نهایی خود برسند.

هر زمان نو می‌شود دنیا و ما بی خبر از نو شدن اندر بقا

حسن ختام، کلام زیبای محمد بهمن بیگی بنیانگذار تعلیمات عشایر خطاب به زمامداران و ... در رابطه با تعلیم و تربیت و همچنین نظر یک کارشناس دیگر چنین است:

زنده یاد محمد بهمن بیگی در یک مجمع بین المللی فرهنگی، از گردانندگان تعلیم وتربیت چنین شکایت می‌نماید: «مردم کره‌ی خون آلود خاک هیچگاه روی خوش ندیده اند، این مردم گمراه و مظلوم همیشه با هم در جنگ بوده اند یا در تدارک جنگ. فقط تعلیم و تربیت باید و می‌تواند به چنین وضع اندوهباری خاتمه دهد. من زمامداران، فلاسفه و بزرگان دنیای کنونی را متهم می‌کنم که تعلیم و تربیت را خوار و بی مقدار و کوچک شمرده اند و به همین دلیل جنگ را بر صلح چیره ساخته اند.»

کارشناس دیگری گفته است: «آدم‌ها چطور به جایی می‌رسند که یکدیگر را می‌کشند؟ چرا بر سر هم بمب می‌ریزند؟ چرا بازداشتگاه درست می‌کنند؟ چرا مزارع یکدیگر را آتش می‌زنند ؟مگر فرهنگ ندارند. در جستجوی علت آن بودم، به این نتیجه رسیدم که مشکل در نظام آموزش و پرورش است، زیرا این نظام آدم تربیت نمی‌کند سرباز و آدم مطیع تربیت می‌کند، انسانی که همواره به دستورات گوش کرده تا بزرگترها را راضی نگه دارد، اگر پرورش نخبه ای هم بوده در خدمت قدرت بوده است.»


مطالب مرتبط
نسخه چاپی
ارسال به دوستان
نظرشما
نام:
ایمیل:
با وارد کردن ایمیل، انتشار یا عدم انتشار این نظر به صورت خودکار اطلاع داده خواهد شد.
* نظر: